Wrastający paznokieć to częsty problem, który najczęściej dotyczy dużego palca u stopy. Początkowo może powodować niewielki dyskomfort, ale z czasem ból potrafi utrudniać chodzenie, noszenie obuwia i codzienne funkcjonowanie.
Do wrastania dochodzi wtedy, gdy brzeg paznokcia zaczyna drażnić lub wbijać się w otaczającą skórę. Typowe objawy to ból, zaczerwienienie, tkliwość, obrzęk, a czasem także wydzielina lub ropa, jeśli pojawi się stan zapalny albo infekcja. NHS i Cleveland Clinic wskazują, że w przypadku bólu, obrzęku, ropy, objawów infekcji lub cukrzycy należy skonsultować problem z lekarzem lub specjalistą.
Dlaczego paznokieć wrasta?
Przyczyn wrastającego paznokcia może być kilka. Często problem zaczyna się od zbyt krótkiego lub zaokrąglonego obcinania paznokci. Znaczenie może mieć też ciasne obuwie, ucisk na palce, uraz paznokcia, predyspozycje anatomiczne albo nieprawidłowy tor wzrostu płytki.
Cleveland Clinic zaleca, aby paznokcie u stóp obcinać prosto, nie zaokrąglać mocno boków i nosić obuwie, które daje palcom odpowiednią przestrzeń. Takie postępowanie może zmniejszać ryzyko nawrotów wrastania paznokcia.
Jak rozpoznać wrastający paznokieć?
Wrastający paznokieć zwykle daje dość charakterystyczne objawy. Na początku pojawia się tkliwość przy bocznym wale paznokciowym. Potem miejsce może stać się zaczerwienione, obrzęknięte i bolesne przy dotyku albo podczas chodzenia.
Najczęstsze objawy to:
- ból po jednej lub obu stronach paznokcia,
- zaczerwienienie skóry przy paznokciu,
- obrzęk wału paznokciowego,
- uczucie ucisku w bucie,
- bolesność podczas chodzenia,
- sącząca wydzielina lub ropa,
- nawracające podrażnienie tego samego miejsca.
Jeżeli paznokieć boli coraz bardziej, pojawia się ropa, narasta obrzęk albo problem powraca, nie warto próbować wycinać go głęboko samodzielnie. Takie działanie może dodatkowo podrażnić skórę i utrudnić dalsze postępowanie.
Czego nie robić przy wrastającym paznokciu?
Największym błędem jest głębokie wycinanie bocznego brzegu paznokcia. Czasem daje to chwilową ulgę, ale może pogłębić problem, szczególnie jeśli paznokieć zacznie odrastać w tym samym kierunku. NHS zaleca, aby przy wrastającym paznokciu nie wycinać samodzielnie paznokcia, nie dłubać przy palcu i nie nosić ciasnych, szpiczastych butów. Lepiej też nie stosować przypadkowych preparatów ani ostrych narzędzi, jeśli miejsce jest bolesne, zaczerwienione albo sączy się z niego wydzielina. W takiej sytuacji potrzebna może być ocena specjalisty.
Kiedy zgłosić się do podologa?
Do podologa warto zgłosić się wtedy, gdy paznokieć zaczyna regularnie boleć, wbija się w skórę, powoduje dyskomfort w obuwiu albo problem powraca mimo samodzielnej pielęgnacji.
Konsultacja podologiczna jest szczególnie wskazana, gdy:
- ból utrzymuje się kilka dni,
- paznokieć wbija się w skórę,
- pojawia się zaczerwienienie lub obrzęk,
- problem wraca po obcięciu paznokcia,
- trudno normalnie chodzić w butach,
- skóra przy paznokciu jest podrażniona,
- występuje ropa lub sączenie,
- chorujesz na cukrzycę albo masz problemy z krążeniem.
W przypadku cukrzycy nie warto czekać. NHS podkreśla, że problemy ze stopami mogą być poważniejsze u osób z cukrzycą, dlatego wrastający paznokieć wymaga szybszej konsultacji.
Jak podolog może pomóc przy wrastającym paznokciu?
Postępowanie zależy od stanu paznokcia i skóry wokół niego. Podolog najpierw ocenia płytkę paznokciową, miejsce bólu, kierunek wzrostu paznokcia i stopień podrażnienia tkanek. Następnie dobiera sposób postępowania do konkretnego przypadku. W łagodniejszych sytuacjach pomocne może być odpowiednie opracowanie paznokcia, odciążenie bolesnego miejsca, zalecenia dotyczące pielęgnacji i zmiana sposobu obcinania paznokci. W niektórych przypadkach stosuje się rozwiązania korygujące tor wzrostu paznokcia, np. klamry ortonyksyjne.
Jeżeli występują objawy infekcji, silny stan zapalny albo problem jest zaawansowany, konieczna może być konsultacja lekarska. Mayo Clinic wskazuje, że leczenie wrastającego paznokcia może obejmować m.in. oddzielenie brzegu paznokcia od skóry, częściowe usunięcie paznokcia albo inne procedury wykonywane zależnie od nasilenia problemu.
Czy klamra pomaga na wrastający paznokieć?
Klamra ortonyksyjna może być jednym ze sposobów pracy z wrastającym lub wkręcającym się paznokciem. Jej zadaniem jest delikatne korygowanie toru wzrostu płytki i zmniejszenie ucisku na wały paznokciowe. Nie każdy przypadek kwalifikuje się jednak do takiego rozwiązania. Decyzję podejmuje specjalista po obejrzeniu paznokcia. Znaczenie ma m.in. kształt płytki, stopień bólu, stan skóry, obecność stanu zapalnego i to, czy problem jest świeży, czy nawracający.
Jak zapobiegać wrastaniu paznokci?
Profilaktyka jest bardzo ważna, szczególnie jeśli problem już kiedyś wystąpił. Paznokcie najlepiej obcinać prosto, niezbyt krótko i bez głębokiego wycinania boków. Obuwie powinno mieć odpowiednią szerokość w przedniej części, aby palce nie były stale ściskane.
Warto pamiętać o kilku zasadach:
- nie obcinaj paznokci zbyt krótko,
- nie zaokrąglaj mocno bocznych krawędzi,
- nie wycinaj głęboko boków paznokcia,
- noś wygodne buty z miejscem na palce,
- obserwuj miejsca, które często bolą lub są zaczerwienione,
- zgłoś się do specjalisty, jeśli problem powraca.
Cleveland Clinic wskazuje proste działania profilaktyczne: wygodne obuwie i obcinanie paznokci prosto, a nie zgodnie z zaokrąglonym kształtem palca.
Wrastający paznokieć — nie czekaj, aż ból się nasili
Wrastający paznokieć rzadko znika sam, jeśli przyczyną jest nieprawidłowy tor wzrostu płytki, stały ucisk albo powtarzające się głębokie wycinanie boków paznokcia. Im wcześniej problem zostanie oceniony, tym łatwiej zwykle ograniczyć ból i dobrać odpowiednie postępowanie.
Jeżeli odczuwasz ból przy paznokciu, widzisz zaczerwienienie, obrzęk albo paznokieć zaczyna wbijać się w skórę, umów konsultację podologiczną. Podolog oceni stan paznokcia i podpowie, jak postępować, aby zmniejszyć ryzyko nawrotów.
